Dünyada internet kesintilerinin etkileri ne oluyor?

Markos Lemma, Etiyopya'nın hızla büyüyen başkenti Addis Ababa'da, IceAddis adlı bir teknoloji merkezinin kurucuları arasında yer alıyor.

TEKNOLOJİ 26.02.2020, 07:13 26.02.2020, 07:24 Mehmet Taisi Guzel
202
Dünyada internet kesintilerinin etkileri ne oluyor?

IceAddis'in ortak çalışma alanında sert kahvelerin de etkisiyle gözlerini dört açmış, büyük hayalleri olan yatırımcılar çalışıyor.

Fakat internet kapatıldığında tüm faaliyetleri durmak zorunda kalıyor.

Dijital haklar örgütü Access Now'ın BBC ile paylaştığı veriye göre 2019'da 33 ülkede 200'den fazla bilinçli internet kesintisi yapıldı.

Markos, "Ofiste her şey bir anda duruyor. Kimse ofise gelmiyor, gelenler de internet olmadığı için fazla vakit geçirmeden çıkıyor" diyor ve ekliyor:

"Bir yazılım hazırlamak için sözleşme imzalamıştık ama internet kesintisi nedeniyle yazılımı zamanında teslim edemediğimiz için sözleşmemiz iptal edildi.

"Bazı durumlarda uluslararası müşterilerimiz onları ihmal ettiğimizi düşünüyor ama yapabileceğimiz hiçbir şey olmadığını bilmiyorlar."

Markos Lemma

Markos Lemma

İnternet kesilince yemek dağıtan motorcular da işlerini bırakıp beklemeye başlıyor. İnternet olmadan insanlar sitelerden veya uygulamalardan yemek siparişi veremiyor.

Markos, "İnternet kesintileri şirketleri ve insanları doğrudan etkiliyor" diyor.

Ağdan çıkmak

Bu sadece Etiyopya'da olmuyor ve etkisi de sadece ekonomik değil. Access Now'ın araştırmasına göre dünya çapında on milyonlarca insan benzer kesintilerden etkileniyor.

Devlet yetkilileri hizmet sağlayıcılarına bazı bölgelerde interneti kesme veya bazı siteleri engelleme emri verebiliyor.

İnsan hakları örgütleri bu tür uygulamaların dünya çapında hükümet baskılarına örnek olduğunu anlatıyor.

Türkiye'de de benzer kesintiler, özellikle 2013'teki Gezi protestolarının ardından sıklıkla uygulanır oldu. Bazı olayların ardından internet bağlantısı tamamen yavaşlarken bazı durumlarda da YouTube gibi sosyal medya siteleri ve Vikipedi gibi ansiklopediler uzun süre yasaklı kaldı.

Günümüzde de çevrimiçi ödeme aracı PayPal'ın Türkiye'de yasak olması, uluslararası ödemelerde yaygın olan bu sistemi kullanan yabancıların Türkiye ile iş yapmasını bazı durumlarda zorlaştırabiliyor.

BBC'nin analiz ettiği yeni veri, dünya çapında internet kesintilerinin özellikle protestolarla ilişkili olduğunu gösteriyor.

2019'da internet erişimi 60'tan fazla vakada protestolarla eşzamanlı olarak kesildi.

12 örnekte ise seçim dönemlerinde internet kesildi.

Hükümetler genellikle interneti kamu güvenliğini sağlamak ve yalan haberlerin yayılmasını önlemek için kestiklerini iddia ediyor.

Fakat bu uygulamayı eleştirenler, bu iktidarların istemedikleri bilgilerin internette yayılmasını engellemek ve sokakta da her türlü itiraz olasılığını bastırmak için uğraştığını savunuyor.

kesintiler

Birleşmiş Milletler internet erişimini 2016'da insan hakları kapsamına aldı ve tüm insanlığa internet erişimi sağlamayı Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne ekledi.

Fakat tüm liderler bu fikre katılmıyor.

Ağustos 2019'da Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed internetin "su veya hava" gibi olmadığını, interneti kesmenin ulusal istikrar için önemli bir araç olduğunu söyledi.

"Hükümetler interneti önemli bir şey olarak görmüyor. Çoğu internetin sadece sosyal medyada ibaret olduğunu sanıyor ama internetin ekonomik değerini ve ekonomiyi nasıl etkilediğini bilmiyor."

Hindistan kesinti listesinde ilk sırada

2019 verisi, Hindistan'ın internet kesintisi listesinde açık ara ilk sırada olduğunu gösteriyor.

Ülke genelinde bir yılda hem sabit hem de mobil internet hatlarında kesinti sayısı 121 oldu. Bunların çoğu da Hindistan yönetimindeki Keşmir'de gerçekleşti.

Orta Afrika ülkesi Çad, internetin en uzun süre kesildiği ülke oldu. 2018'in başında başlayan kesinti 15 ay sürdü.

Sudan ve Irak'taki protestocular da internetin kesilmesiyle birlikte her şeyi çevrimdışı örgütlemek zorunda kaldı.

2019'da Sudan'daki protestolarda internetin yanı sıra telefon hatları da yetkililer tarafından kesildi

2019'da Sudan'daki protestolarda internetin yanı sıra telefon hatları da yetkililer tarafından kesildi

Bu tür kesintilerin etkisi, kesintinin süresi ve yayılımıyla ilişkili: Kesintiler bir bölgede bir sosyal medya sitesini yasaklamaktan ülke genelinde tüm interneti kesmeye kadar uzanabiliyor.

Hükümetlerin interneti yasaklamak istediğinde uyguladığı "boğma" yöntemini denetlemesi daha zor.

Bu yöntemde 4G bağlantıya sahip cihazların hızı 1990'lardaki 2G hızlarına indiriliyor ve böylece video paylaşmak, canlı yayın yapmak gibi şeyler imkansızlaşıyor.

Mayıs 2019'da Tacikistan, "terörist eylemlere açık" olduğu iddiasıyla Facebook, Twitter ve Instagram'ı bu şekilde yasaklamıştı.

Rusya ve İran gibi bazı ülkeler ise dünyadan kopuk kendi ulusal ağlarını geliştiriyor ve deniyor. Bu, interneti daha fazla kontrol etme arzularından kaynaklanıyor.

Access Now "Giderek artan sayıda ülke birbirlerinin tecrübelerinden öğreniyor" diyor ve ekliyor:

"Böylece muhalifleri susturmak veya kimsenin haberi olmadan diğer insan hakları ihlalleri işlemek için interneti kapatan ülkelerin sayısı artıyor."

Yorumlar (0)
21°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 14 Mayıs 2021
İmsak 03:54
Güneş 05:40
Öğle 13:05
İkindi 17:00
Akşam 20:21
Yatsı 21:59