ANTALYA (AA) - Akdeniz Enerji Düzenleyicileri (MEDREG) Genel Sekreteri Hasan Özkoç, Türkiye'nin elektrik piyasası regülasyonunda Avrupa Birliği (AB) ile yüzde 95'in üzerinde bir uyum yakaladığını belirterek, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) bugün sadece bölgede değil, AB genelinde de en başarılı ve yetkin otoritelerden biri haline geldiğini vurguladı.
Antalya'nın Serik ilçesi Belek Turizm Merkezi'ndeki bir otelde EPDK ve Rekabet Kurumu tarafından gerçekleştirilen Enerji Piyasalarında Regülasyon ve Rekabet Zirvesi kapsamında 'Avrasya Piyasalarında Regülasyon ve Yatırımlar' paneli düzenlendi.
ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan moderatörlüğündeki panelde konuşan Özkoç, Avrupa'daki tam entegre elektrik piyasası modelinin gelişimini ve Balkanlar'daki uyum sürecini değerlendirdi.
Türkiye'nin Enerji Topluluğu anlaşmasına taraf olmamasına rağmen AB kurallarını en profesyonel şekilde uyguladığını belirten Özkoç, geçmişte örnek alınacak az sayıda ülke varken, bugün Türkiye'nin kendi tecrübesiyle sektöre yön veren bir konuma ulaştığının altını çizdi.
Özkoç, panelde enerji piyasalarındaki reformlar ve yatırım ihtiyaçlarına değinerek, sınır ötesi elektrik ticareti ve enterkonneksiyon projelerinin önemine dikkati çekti.
Türkiye'nin attığı adımların bölgesel rekabeti artırdığını belirten Özkoç, güçlü bir regülasyon yapısının enerji arz güvenliği için en kritik unsur olduğunu hatırlatarak konuşmasını tamamladı.
- Enerji Düzenleyicileri Bölgesel Birliği 5 kıtaya yayıldı
Enerji Düzenleyicileri Bölgesel Birliği (ERRA) Başkanı Adrijana Nelkova-Chuchuk, birliğin 25. yılını kutlamaya hazırlandığını belirterek, regülasyon dünyasındaki küresel değişimlere dikkati çekti.
25 yıl önce Budapeşte merkezli olarak Orta Avrupa'da kurulan ERRA'nın bugün 48 üyeli dev yapıya dönüştüğünü ifade eden Nelkova-Chuchuk, 'Artık sadece bölgeyle sınırlı değiliz, 5 kıtadan üyemiz var. Birkaç gün sonra yapacağımız Genel Kurul'da Fiji regülatörünü de bünyemize katacağız. Bu durum, birliğimizin küresel çapta ne kadar cazip bir kapasite oluşturduğunun kanıtıdır.' dedi.
Enerji piyasalarının evrilmesiyle regülatörlerin gündemindeki konuların da zamanla değiştiğini belirten Nelkova-Chuchuk, 'Dünya genelindeki tüm düzenleyici kurumlar, enerji dönüşümü nedeniyle benzer zorluklarla karşı karşıya. Regülatörlerin temel görevi, farklı hedefler arasında hassas bir denge kurmaktır.' değerlendirmesinde bulundu.
Piyasa koşullarına hızla uyum sağladıklarını vurgulayan Nelkova-Chuchuk, 'Düzenleyici çerçeveleri hem şirketler hem de tüketiciler için 'kullanıcı dostu' tutmaya odaklanıyoruz. Temel amacımız, enerji dönüşümü sürecinde piyasa dengelerini korurken yatırım iklimini ve tüketici haklarını gözeten bir yapı inşa etmektir.' diye konuştu.
ACWA Power Türkiye Genel Müdürü Selim Güven, şirketin Körfez bölgesi, Kuzey Afrika ve Orta Asya dahil 15 ülkede yürüttüğü dev operasyonlara dikkati çekti.
Dünyanın en büyük özel su şirketi olduklarını vurgulayan Güven, portföylerinde 90 gigavat enerji üretimi ve günlük 9,3 milyon metreküp içme suyu kapasitesi bulunduğunu, yönettikleri toplam yatırım bedelinin ise 115 milyar dolara ulaştığını ifade etti.
Güven, enerji ve su gibi temel ihtiyaç alanlarında 'insan odaklı' bir iş modeli benimsediklerini belirterek, bu sektörlerin stratejik önemi nedeniyle sıkı denetlendiğini hatırlattı.
Sözleşmelerin 20 ila 30 yıllık uzun vadeli süreçleri kapsadığını kaydeden Güven, projelerin sürdürülebilirliği için 'kazan-kazan' ilkesinin hayati olduğunu, tarafların ortak fayda sağlamadığı bir yapının başarı şansının olmadığını dile getirdi.
Güven, yatırımların finansal büyüklüğü ve risklerine de değinerek, enerji işinin yüksek teknik ve hukuki uzmanlık gerektirdiğini belirtti.
Her bir yatırımın en az 100 milyonlarca dolar değerinde olduğunu anlatan Güven, bu devasa projelerin tek başına yürütülemeyeceğini, finansörler, teknoloji sağlayıcıları ve ev sahibi ülkelerle kurulan güçlü ortaklıkların başarının temel anahtarı olduğunu vurguladı.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Türkiye ve Kafkaslar Enerji Bölge Yöneticisi David Managadze, bankanın portföy yapısına ilişkin yaptığı değerlendirmede, toplam portföyün yaklaşık yarısının sürdürülebilir altyapı yatırımlarından oluştuğunu belirtti.
Aralık itibarıyla portföy büyüklüğünün yaklaşık 65 milyar avroya ulaştığını aktaran Managadze, Türkiye'nin bu portföyde yüzde 30'luk payla öne çıktığını vurguladı.
Enerji Avrasya ekibinin Türkiye, Kafkasya, Orta Asya ve Moğolistan'ı kapsadığını ifade eden Managadze, 1991'den bu yana söz konusu bölgelerde 200'ü aşkın projeye yaklaşık 10 milyar avro yatırım yapıldığını, ayrıca 4,5 milyar avroluk yeni proje portföyünün bulunduğunu kaydetti.
Managadze, yatırımların yarıdan fazlasının yenilenebilir enerji alanında yoğunlaştığını belirterek, iletim-dağıtım yatırımlarının yaklaşık dörtte birlik paya, konvansiyonel üretimin ise yüzde 20 seviyesine sahip olduğunu ifade ederek, Türkiye'de enerji sektörüne yönelik yatırımların 1 milyar avroyu aştığını dile getirdi.
