İSTANBUL (AA) - KAAN ULU - İstanbul'da girişimcilik ekosisteminin büyümesiyle birlikte ortak paylaşımlı ofisler olarak bilinen co-working alanlarının sayısı hızla artarken, bu yapılar girişimciler için maliyet avantajı ve birbiriyle işbirliği imkanları sunarak ticarileşmelerine katkıda bulunuyor.
Türkiye'de ve İstanbul'da sayıları giderek artan co-working (Startup'ların ortak çalışma merkezleri) alanlarına dair AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM) Girişimcilik ve Ticarileşme Ofisi Müdürü Asilcan Türk, ortak paylaşımlı ofislerin girişimciler tarafından sıklıkla tercih edildiğini ve bu yerlerin ilk kuruluş aşamasındaki şirketlerin giderlerini büyük oranda düşürdüğünü söyledi.
Sektörde İstanbul'daki son 5 yılın verilerine baktıklarında yüzde 20'lik artışla her yıl co-working alanlarının açıldığını gördüklerini belirten Türk, 'Özellikle girişimcilerin ya da KOBİ'lerin başlangıç aşamasında çeşitli giderlere katlanabiliyor olmaları onlar için zorluk yaratıyor. Dolayısıyla bu tarz merkezlere ilgi artıyor. Türkiye'nin de belirli yerlerinde co-working alanlarının sayısının arttığını görüyoruz. İstanbul bu işin biraz daha lokomotifi gibi ama Ankara ve İzmir'de de bu yerler yavaş yavaş çoğalıyor.' dedi.
Co-working modelinin girişimcilerin başlangıç maliyetlerini düşürme konusunda sağladığı somut avantajlara değinen Türk, 'Yüksek kira ücretleri bunun en birincil sebebi. Bununla birlikte sadece kira ücretlerinin olduğunu söylemek tek başına yeterli olmayacaktır. İnterneti, temizliği, güvenliği, sekreteryası gibi bir sürü gideri bunlara örnek gösterebiliriz. Startuplar çok ciddi değer yaratıyor ama başlangıç aşamasında bu maliyetlerin her birisi gerçekten onlara ciddi bir yük bindiriyor. Dolayısıyla bu maliyetleri, bu tarz merkezlerin içerisinde olarak hem hafifletmeyi hem de networklerine katkı sağlamayı amaçlıyorlar. Dolayısıyla bu merkezleri aslında çok daha etkin kullandıklarını görüyoruz.' ifadelerini kullandı.
- 'Bu merkezler içerisinde bulundurduğu yapıyla birçok istihdam alanı yaratıyor'
Co-working alanlarının İstanbul ekonomisine sağladığı katkıya değinen Türk, şöyle devam etti:
'Bunu iki açıdan ele almakta fayda var. İlk olarak bu tarz merkezler içerisinde bulundurduğu yapıyla beraber birçok istihdam alanı da yaratmış oluyor. Diğer taraftan içerisinde barındırdıkları startup ve girişimlerin ortaya koyduğu katkı var. Ayrıca sadece buralar çalışmaların yapıldığı bir alan olmamakla beraber aynı zamanda girişimcilerin birbirleriyle network kurabileceklerini, birbirinden öğrenebilecekleri muazzam bir hub. Dolayısıyla bu tarz yapıların öneminin son zamanlarda bu kalemlerin her biriyle daha çok ortaya çıktığını söyleyebiliriz.'
Co-working merkezlerinin İstanbul'daki klasik ofis talebini azalttığının söylenebileceğini dile getiren Türk, 'Çünkü girişimler artık salt ofis tutmak yerine bu tarz yapıların özellikle içerisinde bulunmayı arzu ediyor. Bunun en önemli sebepleri kendileri gibi birçok startup ya da kurumsal şirket bulabilecekleri, oldukça farklı ağlara erişebilecekleri yerler olarak bakıyorlar. Dolayısıyla sadece bir ofis kiralamanın onlara sağlayacağı katkıdan çok daha fazlasını bu yapılarda bulabiliyorlar.' diye konuştu.
Türk, gelecek süreçte İstanbul'daki co-working ekonomisinin daha da büyüyeceğini bildirerek, konuşmasını şöyle tamamladı:
'Son 5 yılın verisine baktığımızda bunun mümkün olabildiğini görüyoruz. İstanbul konumu ve içerisinde barındırdığı imkanlar dolayısıyla muazzam bir yapıya sahip. Girişimcilerimizin bu alanlarda bulunmaları onlar açısından çok kıymetli. Dotshub, BTM gibi alanlar onlara büyük değer katıyor. Sadece bu yapılar gelip içeride çalışacak alanlar değil, network oluşturabilecekleri, içerideki diğer desteklerden faydalanabilecekleri, onlara güzel katkılar sağlayan merkezler.'
- 'Türkiye'de özellikle erken aşamada yatırım bulma 15 yıl önceye göre çok daha kolay'
İstanbul'da faaliyet gösteren bir co-working işletmesinin kurucu ekibinde yer alan ve yönetici direktörlük görevini yürüten Berat Kjamili ise değerlendirmesinde, Türkiye'de son 15 yılda girişimcilik ekosisteminin ciddi biçimde geliştiğini söyledi.
Kjamili, şöyle devam etti:
'Bugün neredeyse Dubai ile yarışabilecek bir İstanbul ekosisteminden bahsettiğimiz bu dünyada doğal olarak co-working alanları, ortak çalışma alanları, girişimcilik kulüplerinin de artışı söz konusu. Bu da bize son 10 yılda 10'a yakın 1 milyar dolar değerlemeye giren Türk girişimi ile birlikte aslında Türkiye'den gerçekten globale çıkabilecek girişimlerin olduğu ve bunların da birlikte değer üretebileceği, birbirlerine mentörlük verebilecekleri paylaşımlı ofislerin de arttığını gösteriyor.'
KOSGEB ve TÜBİTAK gibi devlet desteklerinin de girişimcilerde heves oluşturduğunu ifade eden Kjamili, 'TÜBİTAK ve KOSGEB destekleriyle birlikte aynı şekilde yatırımcılıkla da ilgili, yani eskiden daha zor yatırım alınabilirken, bugün Türkiye'de özellikle erken aşamada yatırım bulma 15 yıl önceye göre çok daha kolay. Bu hem kamunun vermiş olduğu destekler hem özel sektörün girişimciliği öğrenmesi ve girişimciliğe yatırım yapabilmesinden kaynaklanıyor. Burada aslında kamu-özel sektör ve sivil toplumun da gerçekten 3'ünün bir araya gelip bu konuya baş koymasıyla da olduğunu düşünüyorum.' şeklinde konuştu.
- 'Sadece maliyet değil network olarak da girişimcilere fayda sağlıyor'
Kjamili, co-working modelinin girişimcilerin başlangıç maliyetlerinin düşürülmesi noktasında sağladığı avantajlara ilişkin, 'Eskiden girişimcilerin yatırım aldıktan sonra ofis açma zorunluluğu bir gerçekti ama artık ortak çalışma alanları, paylaşımlı ofisler olduğu zaman aslında bir girişimci çok az maliyetle birlikte bir ofis kiralayabiliyor, orada diğer girişimcilerle, yatırımcılarla, ekosistem paydaşlarıyla buluşabiliyor ve kendi işini büyütebiliyor. Bu sadece maliyet değil network olarak da aslında girişimcilere bir fayda sağlıyor.' ifadesini kullandı.
Co-working ekosisteminin İstanbul ekonomisine katkısına değinen Kjamili, şöyle konuştu:
'İstanbul artık girişimcilikte sadece Türkiye'de bir merkez, bir hub değil aynı zamanda hem Orta Doğu'da hem Doğu Avrupa'da bir merkez haline gelmiş durumda. Global ile birlikte 10'a yakın unicorn sayımız var. Global Türklerin globalde kurduğu girişimler de mevcut ve onlar gelip Türkiye'de yazılımcılarını çalıştırabiliyorlar. Bu anlamda İstanbul'da hem co-working space sayısı neredeyse belki de her mahallede olacak kadar arttı ama onunla birlikte bu sadece insanların bir arada çalıştığı değil, gerçekten girişim ürettikleri, yeni işler kurdukları anlamına geliyor. O yüzden İstanbul'da hem ortak çalışma alanlarının hem girişim sayılarının artışıyla birlikte İstanbul burada Türkiye ve dünya çapında aslında bir merkez haline geldi.'
Kjamili, İstanbul'un bölgede co-working alanlarının yaygınlaştığı, uluslararası isimlerin de bu alanlara gelerek ağ kurduğu bir merkez haline geldiğini belirterek, bu durumun Türk ekonomisine sağladığı katkıya dikkati çekti.
Berat Kjamili, sözlerini şöyle tamamladı:
'Osmanlı Devleti zamanında hanlar varmış. Hanlarda tüccarlar, o zamanın iş insanları bir araya gelirmiş. Şimdi de artık ortak çalışma alanları, han görevini görüyor. Çünkü yine insanlar bir araya geliyor, ortak çalışabilecekleri, ortak değer üretebilecekleri alanlarda buluşuyorlar. İş dünyası artık yeni hanlarda yani 'co-working' alanlarında buluşuyor, paylaşımlı ofislerde buluşuyor ve nasıl Osmanlı Devleti o zamanlar hanlarda tüm dünyadan tüccarları bir araya getiriyorsa artık co-working alanları iş insanlarını, girişimcileri bir araya getiriyor.'
