Fidan, yarın yapılacak toplantı öncesi Washington’da Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan ile görüştü.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre Fidan görüşmede, Gazze’de bir an önce ateşkes ilan edilmesi ve bölgeye ulaşan insani yardımın artırılması gerektiğini söyledi.

Fidan ayrıca Ukrayna’daki savaşın daha fazla uzamaması gerektiğini, Türkiye’nin sorunun, Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve siyasi bütünlüğü içinde çözülmesini savunduğunu belirtti.

Dışişleri Bakanı Fidan’ın vurguladığı bir diğer nokta da, “Türkiye’nin Suriye’deki terör örgütleriyle mücadele konusundaki kararlılığı” oldu.

Fidan ayrıca, ABD’nin “müttefiklik ruhuna uygun hareket etmesi ve PKK’nın uzantılarıyla olan ilişkisini kesmesi” gerektiğini ifade etti.

Fidan’ın temaslarının, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın’ın CIA Başkanı William Burns ile yaptığı görüşmelerin hemen ardından gerçekleşmesi Ankara-Washington hattında son dönemde artan diyaloğa işaret ediyor.

Toplantılar öncesi Türk basınına konuşan bir Amerikalı hükümet yetkilisi, Türkiye ile beraber pozitif ve ileri görüşlü stratejik bir gündem yaratmak istediklerini, son dönemde siyasi alanda yaşanan gelişmelerin bunun için önemli bir zemin yarattığını kaydetti.

“Bu ilişkileri yeniden canlandırmak ve hangi alanlarda ileriye dönük işbirliği yapabileceğimizi tanımlamak için uygun bir zaman” diyen yetkili, ticaret ve yatırımlar, enerji, ulaştırma gibi başlıkların iki dışişleri bakanının gündeminde olacağını belirtti.

Ekonomik iş birliğinin Türk-Amerikan ikili ilişkilerinin her zaman önemli bir unsuru olduğunu kaydeden yetkili, Stratejik Mekanizma kapsamında bu konunun ele alınmasının önemine işaret etti.

İki ülke arasında son dönemde enerji alanında giderek artan bir işbirliği olduğunu hem Ankara hem Washington teyit ediyor. Türkiye, ABD’nin en önemli LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) alıcısı ve aldığı LNG miktarının miktarın artırılması söz konusu.

Nükleer enerjide işbirliği

ABD’li yetkili, nükleer enerji konusunda da işbirliği içinde olduklarını, Türkiye’ye küçük modüler reaktör tedarikinin gündemde olduğunu belirtti.

Aynı yetkili, Türkiye ile Avrupa pazarına Rus doğalgazı yerine alternatif kaynakların taşınması konusunda da iletişim içinde olduklarını söyledi.

Yetkili, Stratejik Mekanizma kapsamında ayrı bir “enerji ve iklim” toplantısı yapılacağını, bu konudaki potansiyelin değerlendirilmesi için görüş alışverişinde bulunulacağını kaydetti.

ABD ile ticaretin artırılması ve mevcut 30 milyar dolarlık hacmin 100 milyara çıkarılması Türkiye’nin de en önemli hedefleri arasında. Ticaret ve Yatırım Çerçeve Anlaşması (TIFA) kapsamında bahar aylarında Türkiye’de önemli bir toplantının yapılacak olması ticaret hacminin artırılması için açısından her iki başkent açısından da bir fırsat olarak görülüyor.

erdoğan, blinken, fidan

KAYNAK,GETTY IMAGES

Afrika'da Çin ve Rus etkisine karşı, Türkiye ile işbirliği

Stratejik Mekanizma toplantılarında ABD’nin gündeme getirmesi beklenen konular arasında Türkiye ile Afrika ve Orta Asya gibi bölgelerde çeşitli alanlarda işbirliği yapılması bulunuyor.

Washington, her iki bölgede Çin ve Rusya etkisini kırmak için Türkiye’nin Afrika ve Orta Asya ülkeleriyle son dönemde geliştirdiği iyi ilişkileri ikili bir işbirliğine çevirmek istiyor. Önde gelen konu başlıkları ise ekonomi, ticaret ve yatırımlar olduğu kadar terörle mücadelede ve güvenlik olarak belirleniyor.

Türkiye’nin Afrika’nın hem Batı hem Doğu kıyılarındaki ülkelerle hem de Sahel bölgesindeki ülkelerle güvenlik ilişkileri kurmuş olması, birçok Afrika ülkesine askeri eğitim sağlaması ABD’nin terörle mücadele konusunda işbirliği yapmak istemesinin en önemli nedeni.

Türkiye’nin Afrika’da ekonomik olarak da etkinliğini gören ABD, bunun özellikle Çin ve Rusya etkisine karşı kullanılabilecek bir durum oluşturduğunu görüyor. ABD’li yetkili, “Türkiye ile Afrika ve Orta Asya gibi bölgelerde hem gerekli kalkınmanın sağlanması hem de Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya etkisine karşı birlikte çalışmak için çok imkanlar olduğunu düşünüyoruz” diyerek Washington’un yaklaşımını ifade etti.

Türkiye, YPG'ye desteğin sonlanmasını istiyor

"Terörle mücadele" konusunda Türkiye’nin dikkati daha çok Kuzey Suriye ve Kuzey Irak’a çevrilmiş durumda. Türk diplomatik kaynaklar, Fidan’ın Blinken ile görüşmesinde bu konuda ABD’den beklentileri dile getireceğini kaydettiler.

Türkiye’nin ABD’den de en önemli beklentisi, ağırlıklı olarak YPG unsurlarından oluşan Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDF) olan siyasi ve askeri desteğini kesmesi. Türkiye, YPG’yi "terör örgütü" olarak tanımlıyor. ABD ise YPG ile IŞİD ile mücadele kapsamında taktiksel bir iş birliği içinde olduğunu kaydediyor.

IŞİD’in hem Türkiye hem de ABD için tehdit oluşturmaya devam ettiğini kaydeden Washington, bu politikasının değişmediğini kaydediyor. Bu görüş ayrılığına rağmen, konunun Stratejik Mekanizma toplantılarında gündeme geleceğini kaydeden ABD’li yetkili, “Her konuda aynı düşünmüyoruz. Bu görüşmelerde görüş farklılıklarımızı da yönetiyoruz” dedi.

Yetkili, son 6 ayda gerçekleştirilen diplomatik görüşmeler sayesinde taraflar arasında daha iyi bir anlayışın oluştuğunu da belirtti.

ypg ve abd askerleri

KAYNAK,GETTY IMAGES

Savunma sanayinde işbirliği vurgusu

Fidan’ın görüşmelerde vurgulayacağı diğer bir konu F-16 savaş uçaklarının satış onayı verilmesinin ardından savunma sanayi konusunda ABD ile işbirliğinin artırılması olacak.

Türk diplomatik kaynaklar, Fidan’ın gündeme getireceği konu başlıkları arasında F-16 programına ilişkin sürecin sağlıklı bir şekilde ilerletilmesi; F-35 programında ilgili prosedürlerin tamamlanması; CAATSA (ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) yaptırımlarından çıkarılma talebi ve ortak savunma sanayii projelerinde ilerleme sağlanması için kısıtlamaların kaldırılması yer alıyor.

Kaynaklar, “NATO Vilnius Zirvesi’nde alınan kararlar gereği, müttefikler arasındaki savunma sanayii kısıtlamalarının tüm ülkeler arasında kaldırılması gerekiyor. NATO’nun güney sınırlarının güvenliği açısından bu husus önem teşkil ediyor” diyerek Ankara’nın yaklaşımını kayda geçirdiler.

Fidan’ın görüşmelerde Gazze’deki durumu da ayrıca gündeme getireceği, acil ve tam bir ateşkesin sağlanması için ABD’nin de etkisini kullanması çağrısında bulunacağı kaydedildi.

Trump'ın yargılandığı bina önünde kendini ateşe veren kişi hayatını kaybetti Trump'ın yargılandığı bina önünde kendini ateşe veren kişi hayatını kaybetti

Stratejik Mekanizma 2021'in sonbaharında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Joe Biden'ın ortak kararıyla oluşturulmuştu. Dışişleri Bakanları düzeyindeki son toplantı ise Ocak 2023’te yapılmıştı.