BAĞDAT (AA) - HAYDAR KARAALP - Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Anıl Bora İnan, Türkiye ve Irak ilişkilerinin olumlu ivmeyle sürdürüldüğünü ifade ederek, Irak'taki olumlu hava devam ettiği sürece ticari, ekonomik ve yatırım ilişkilerinin de güçlenerek ilerletileceğini söyledi.
İnan, Irak ve Türkiye ilişkilerinin geleceği ve Irak'ta kurulması beklenen yeni hükümetle işbirliği alanları ile ilgili AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Irak'ta 11 Kasım 2025 tarihinde seçimlerin başarılı şekilde yapıldığına işaret eden İnan, 'Irak'ta seçimlerin zamanında yapılması demokrasi açısından güzel bir şey. Irak'ta yeni hükümetin kurulması aşamasındayız. Meclis Başkanı seçildi. Kısa bir vadede Cumhurbaşkanın seçilmesi öngörülüyor akabinde de Başbakanın görevlendirilmesi ve hükümetin teşkili. Bunun da parlamentoda onay süreci var. Siyasi makamlarca önümüzde aylarda bu sürecin tamalanacağı ifade ediliyor.' şeklinde konuştu.
Türkiye ve Irak ilişkilerinin olumlu ivmeyle sürdürüldüğünü dile getiren İnan, Irak'ta son iki hükümet döneminde belirgin bir istikrar ve güvenlik ortamında iyileşme, kalkınmaya odaklanma, dengeli bir dış politika ve daha hesap verilebilir bir yönetim anlayışının oluştuğunu ve güçlendiğini gördüklerini söyleyerek, bu dönemde Türkiye ve Irak arasındaki ilişkilerde de kurumsal çerçevenin güçlendiğini kaydetti.
İnan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2024 yılının Nisan ayında Irak'a gerçekleştirdiği kritik ziyaretin önemli olduğunu hatırlatarak, bu ziyarette çok sayıda kritik anlaşmaların imzalandığını ve bunun akabinde Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin Türkiye'ye iadeyi ziyaretle anlaşmaların imzalandığını söyledi.
'Önümüzdeki dönemde Irak'ta kurulacak hükümetin benzer vizyonla Irak'ı bölgemizde yaşanan değişimlerin getirdiği zorluklardan maharetle çıkartarak, ülkemizle olan bu kurumsal iş birliğini daha da güçlendirmesini arzu ediyoruz.' diyen Büyükelçi İnan, bu yönde de çalışacaklarını ve bunun Irak makamlarına da ilettiklerini bildirdi.
İnan, Irak'taki Kalkınma Yolu projesinin önemli ve uzun bir proje olduğunu ve Türkiye'den geçeceği için Türkiye'nin bunun doğal ortağı olduğunu ifade ederek, bu konuda Irak'a destek verildiğini ve bunun Irak'ın geleceğine dair vizyon ortaya koyduğunu belirtti.
Sınır aşan sular ve iklim değişikliği meselesini de Irak makamlarıyla paylaştıklarını söyleyen Büyükelçi İnan, 'Su alanında imzaladığımız Çerçeve Anlaşması ve akabinde bunun uygulama esaslarını belirleyen finans mekanizmasıyla beraber Irak'ın alt yapısının birlikte ve ne şekilde inşa edebileceğimizi konuşuyoruz.' dedi.
- 'Terörle mücadelede hız kazanan işbirliği bizi memnun ediyor'
Irak ve Türkiye arasında terörle mücadele konusuna da değinen İnan, şunları kaydetti:
'Terörsüz Türkiye sürecini birkaç coğrafyada görüyoruz. Türkiye Cumhuriyeti bundan (terörden) olumsuz anlamda etkilendi. Irak, Suriye, İran ve Avrupa'da terör örgütünün uzantılarını görüyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımız ve Bakanımızın (Hakan Fidan) sadece Türkiye'nin değil, bölgede de terörün bittiği bir gelecek tasavvurdundayız. Irak makamlarının da genel anlamıyla sürece katkı verdiklerini görüyoruz. Ümit ediyoruz bu böyle devam eder. Irak makamlarıyla genel anlamda sürdürdüğümüz terörle mücadele anlamında da hız kazanan bu işbirliği bizi memnun ediyor. Elbette terör örgütünün (PKK) yasaklı örgüt olarak ilan edilmiş olmasını yeterli bulmuyoruz. Terör örgütünün (PKK), terör örgütü olarak ilan edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.'
- 'Türk iş insanları Irak'ta kalkınmaya büyük destek veriyor'
İnan, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması bağlamında, 'Irak'tan ülkemize yapılan petrol ihracatında son yıllarda görülen düşüş ile gümrükler başta olmak üzere tedarik süreçlerinin yönetimine ilişkin Bağdat ve Erbil arasındaki uzlaşmazlıklar ticaret hacmimizi olumsuz etkilemeye devam ediyor. Ticaret hacmimizin artırılması için Bağdat ile Erbil arasındaki uzlaşmazlıkların aşılması başta olmak üzere ticaretin kesintisiz akışının önündeki tüm engellerin kaldırılmasına yönelik temaslarımızı sürdürüyoruz' şeklinde konuştu.
Büyükelçi İnan, açıklamalarının devamında, 'Türk iş insanları Irak'ta kalkınmaya büyük destek veriyor. Basra'da Irak'taki en büyük yabancı yatırım şirketlerinden birisi bizim. Pek çok müteahhidimiz Irak'ın geleceğine yönelik önemli projeleri üstleniyor. Bunlar bize gurur veriyor. Irak'ta olumlu hava devam ettiği sürece Irak ile ticari, ekonomik ve yatırım ilişkilerimizin güçlenerek devam edeceğini görebiliyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.
Irak-Türkiye petrol boru hattının bölgesel yönetim (IKBY) petrol sahaları üzerinden faal olduğunu bildiren İnan, DEAŞ terör örgütünün Irak'ı işagli döneminde bu hattın Kerkük'teki bölümünün tahrip edildiğini anımsatarak, söyle devam etti:
'Boru hattı şu anda çalışıyor, günde 200-250 bin varil Ceyhan'a pompalanıyor. Buradan da Irak'ın SOMO şirketi aracılığıyla satıcılara tankerlerle gönderiliyor. Anlaşmanın Temmuz ayında biteceğini de Irak makamlarına ilettik. Kendi makamlarının yeni, kapsamlı ve günün şartlarına uyan enerji anlaşması alanındaki önerimizi de Irak makamlarına sundum Irak makamlarının da ülkemizi ziyareti oldu. Yeni hükümetin yerine oturmasıyla beraber bu müzakelerin de hız kazanacağını ümit ediyoruz.'
- 'Türkmenlerin çok güzel bir köprü rolü onadığını düşünüyoruz'
Irak'ta Türkmenlerin durumuna da değinen Büyükelçi İnan, 'Irak ile ilişkilerimizde Türkmenlerin çok güzel bir köprü rolü oynadığını düşünüyoruz. Onların Irak'ın sadık vatandaşları olarak Irak sistemi içerisinde hakkettikleri konuma gelmelerini desteklediğimizi her Iraklı makamla görüştüğümüzde ifade ediyoruz. Türkmenlerin Irak'ta etkili konumlara gelmeleri bizleri gururlandırıyor bunu da hakediyorlar ancak hakkettikleri kadar temsil edilmediklerini de görüyoruz.' ifadelerini kullandı.
Büyükelçi İnan, Irak Türkmen Cephesi'ni (ITC) Türkmenlerin asli siyasi temsilcisi olarak gördüklerini de sözlerine ekleyerek, ITC'nin son seçimlerinden de başarılı olarak çıktığını söyledi.
