İSTANBUL (AA) - KAAN ULU - İstanbul Ticaret Odası (İTO) Peyzaj ve Çiçekçilik Meslek Komite Başkanı Kadir Gümüş, Türkiye'de yılda yaklaşık 30 bin dönüm yerli rulo hazır çimin üretildiğini ve bunun ithalatı neredeyse bitirdiğini belirterek, 'Yerli üretim rulo çimin ithal yapılana göre en az yüzde 50 oranında maliyeti düşürdüğünü söyleyebiliriz.' dedi.
Gümüş, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, 1990'lı yılların başlarında Türkiye'de hazır rulo çim üretiminin yapılmaya başlandığını ve o zamandan beri geçen sürede kademe kademe rulo çim sektörünün geliştiğini, bugün gelinen noktada ise yerli üretim sayesinde ithalatın neredeyse bittiğini söyledi.
Türkiye'deki hazır rulo çim sektörünün şu an çok iyi bir aşamada olduğunu belirten Gümüş, 'Ülkemizde 15 yıldır profesyonel olarak bu sektörde üretim yapılıyor. Yıllık ortalama olarak hazır rulo çim üretimimiz 30 bin dönüm olarak gerçekleşiyor. Biz ülke olarak rulo çim konusunda önemli aşama kaydettik. Burada bir sıkıntı kalmadı. Ancak kullanılan tohumları da artık kendimiz üretmemiz gerekiyor. Fakat rulo çimde tohum üretimini yapmak pek kolay değil.' ifadelerini kullandı.
- 'Yerli üretim hazır rulo çim ciddi bütçe avantajı sağlıyor'
Gümüş, 1990'lı yılların başlarında tarımda verim elde edemeyen üreticilerin, köylülerin, bölgelerinde 10 dönüm 15 dönümle bu işe başlayıp bugün 100 dönüm, 200 dönüm, 500 dönüm ve daha büyük alanlarda üretim yaptığını anlattı.
Son yıllarda sektörde hazır rulo çimin yüksek talep gördüğüne değinen Gümüş, şunlara dikkati çekti:
'Örneğin bir belediye veya bir kamu bir park yaptığında ve orada tohum karışımı ile serpme çim kullanıldığında bu o alana insanların 2-3 ay girememesi demektir. Yıllar evvel tabelalar görürdük 'çimlere basmayın' diye. Bu söz de oradan geliyor. Halbuki rulo çim sererseniz, bugün ektiniz, suyunu verdiniz, silindiri çektiniz, ertesi gün gelin, dolaşın, herhangi bir sıkıntı yaşanmaz. İşte belediyelerin rulo çime talebi bundan kaynaklanıyor.'
'Bir diğer konu ise ithal yapılanla, yerli üretim rulo çimin arasındaki fark.' diyen Gümüş sözlerini şöyle sürdürdü:
' Yıllar önce Türkiye'ye yurt dışından hazır rulo çim geliyordu. Bunlar soğutmalı tırlarla geliyordu. Soğutmalı gelirken yine de tırlarda birtakım sıkıntılar olabiliyordu. Bozulmalar olabiliyordu. Çimlerde yanma olabiliyordu ve bu çimlerde çöpe gidebiliyordu. Ama yerli çimde öyle bir durum yok. Çünkü yüksek nakliye, lojistik maliyetleri varken bugün Türkiye'de hazır rulo çimin ortalama 20 ilde üretimi yapılıyor. Belediyeler de en yakın yerlerden bunu temin edebiliyor ve orada ciddi bütçe avantajı sağlıyor. İthal yapılırken bunlar çok zordu. Bu maliyet avantajı da sağlıyor. Yerli üretim rulo çimin ithal yapılana göre en az yüzde 50 oranında maliyeti düşürdüğünü söyleyebiliriz. '
- 'Kamuda çok büyük oranda yerli üretim çim kullanılıyor'
Gümüş, Türkiye'de hazır rulo çim üretiminin öncelikle Marmara bölgesinde, Trakya'da başladığını bildirerek, 'Ardından Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu bölgesi geliyor. Batı Karadeniz ve Doğu Anadolu'da da yapılıyor. Yani aslında bütün bölgelerimizde çim yetiştiriciliği var. Ancak bunun lokomotifi Marmara bölgesidir. Şunu da vurgulamak isterim ki ülkemiz Akdeniz kuşağında kalması sebebiyle kurak bölgelerde susuzluğa ve tuzluluğa dayanıklı rulo çimlerin kullanılması da önem arz ediyor. ' dedi.
Yerli hazır çim üretiminin Türkiye'de son yıllarda kademe kademe arttığını ifade eden Gümüş, 'Rulo çim üretimi bölgelere dağılınca burada kamu, belediye, özel sektör, konut projeleri, rulo çimi tercih etti. Bu kullanma oranı her sene giderek artıyor. Ayrıca şu an kamuda çok büyük oranda yerli üretim çim kullanılıyor. İthal rulo çim kullanılmıyor, hep yerli. Spor sahalarında ise son 1-2 seneye kadar ithal olarak az oranda rulo çim kullanılıyordu ancak bugün yapılan spor sahalarında, stadyumlarda yerli üretim rulo çimler kullanılıyor. Stadyumlarda yerli, kaliteli çim karışımından oluşan rulo çim döşeniyor.' diye konuştu.
Gümüş, ayrıca bir futbol sahasının ortalama çim bakım maliyetinin yıllık enerji giderleri haricinde 15 milyon-17,5 milyon lira civarında olduğunu ifade ederek, 'Bu maliyetin enerji, sulama ve işçilik yüzde 60, tohum ilaç ve gübreleme ise yüzde 40'ını oluşturuyor. Bazı takımlarımız bunu bütçe nedeniyle daha düşük rakamlara da yapılabiliyor. Ama büyük spor kulüplerimiz bu rakamları ödemekte.' şeklinde konuştu.
'Türkiye'de yerli üretim rulo çim yapanlara öncelikle teşekkür etmek lazım. Çünkü şu anda ithalat neredeyse yok.' diyen Gümüş sözlerini şöyle tamamladı:
'Yani hiçbir futbol sahasının şu anda ithal çimlerle yapılmadığını biliyoruz. Birkaç sene evvele kadar 1-2 stadyumda kullanılıyordu. Örneğin bugün en zor şartlarda ve çok yağış almasına rağmen Rize Stadyumu'nda yine yerli üretim rulo çim kullanılmıştır. Sektörün istihdama da katkısı çok. Örneğin kadınların kendi bölgelerinde bu üretim alanlarında çalıştığını görüyoruz, biliyoruz. İstihdama katkıda bulunuyor. Ekonomiye katkıda bulunuyor. Rulo çimin üretim alanından çıkması bile başlı başına bir iş. Orada tırlara yüklenerek gelmesi, getirilmesi. Yani bir zincir ağı olarak düşünebiliriz. Tarımda ve diğer sektörlerde nasıl bir işleyiş varsa burada da aynısı oluyor. Rulo çim katma değeri yüksek bir sektör.'
