'Sisli beyin': Menopoz beyni nasıl etkiler?

Menopoza girmiş bir kadına yanlışlıkla Alzheimer hastalığı teşhisi koydular. 

SAĞLIK 06.07.2021, 16:41 Tugs Enkh
9
'Sisli beyin': Menopoz beyni nasıl etkiler?

ABD'nin New York eyaletindeki Lenox Hill Hastanesi'nde çalışan kariyerinin ilk yıllarındaki Doktor Gayatri Devi ile ekibi, bir gün önemli bir hata yaptılar: Menopoza girmiş bir kadına yanlışlıkla Alzheimer hastalığı teşhisi koydular. 

Östrojen tedavisi dahil bir dizi müdahaleden sonra bu kadının sağlığında düzelme oldu. Doktor Devi, hafıza kaybı ve oryantasyon bozukluğu gibi kadın hastadaki ilk belirtilerin çok farklı sebepleri olduğunu fark etti. 

Hastanın bilinç durumunda yaşanan gerileme doğrudan östrojen düzeyindeki sert düşüşle bağlantılıydı. Östrojen hormonu, klinik olarak kadının son adet döneminden bir sene sonra başlayan menopoza kadar geçen yıllarda dalgalanmaya başlıyor. 

Doktor Devi için bu keşif bir dönüm noktası oldu. Menopozun daha az bilinen semptomlarından birine odaklandı: 'Sisli beyin' (beyin sisi) ya da 'bilinç bulanıklığı'.

Sisli beyin çok sayıda kadının yaşadığı ancak pek çoğunun nedenlerini bilmediği bir rahatsızlık.

BBC'ye konuşan Dr. Devi, "Perimenopoz dönemindeki (menopoz öncesi yedi yıla yakın sürebilen ve menopoza hazırlık olarak da bilinen dönem) çok sayıda kadın bazı şeyleri hatırlamakta ya da konuşurken kelimeleri bulmakta zorlanabiliyor, aynı anda birkaç şey yapmaya odaklanamıyor" diye açıklıyor. 

Dr. Devi, "Kadınlar genelde çok iyi oldukları konuşmada akıcılık konusunda zorlukla yaşayabiliyor" diyor.

Amerikan Menopoz Topluluğu'nun eski başkanı Chicago'daki Illinois Üniversitesi'ndeki psikiyatri, psikoloji, doğum bilim ve jinekoloji profesörü Pauline Maki, BBC'ye yaptığı açıklamada söz konusu hafıza türünü genelde markete giderken ne istediğimizi hatırlamaya çalışırken kullandığımızı belirtiyor.

Sohbetlere katılma ya da bir hikaye anlatma kabiliyetimizi etkilediği gibi, daha sonra söylediklerimizi hatırlamamızı da zorlaştırabilen bu sorun, tahmin edilenden çok daha yaygın olarak görülüyor. 

Araştırmaları sırasında "kadınların yüzde 10'unda, oldukları yaş grubunun çok altında klinik değerler yani önemli bozukluklar saptadıklarını" söyleyen Prof. Maki, bazı kadınların ise daha hafif zorluklarla karşılaştıklarını , çalışma hayatındaki performanslarının etkilenmediğini ancak yine de bir farklılık hissettiklerini belirtiyor. 

Dr. Devi'ye göre, perimenopoz ya da menopoz dönemindeki kadınların "yüzde 60'ına yakını bilişsel değişiklikleri öznel olarak deneyimliyor ama bu deneyimleri neredeyse her seferinde tıbbi testlerde doğrulanabiliyor".

Östrojen hassasiyeti

Başlıca meselelerden biri, beyinde bazı östrojen alıcıları olması ve bunların önemli bir bölümünün hipokampus adı verilen, beynin belli tür belleklere erişme ya da onları onarma kabiliyeti için kritik bir bölgede bulunması.

Dr. Devi de, östrojende ani düşüş yaşandığında "hipokampustaki bazı eylemlerin etkilendiğini" vurguluyor. 

Prof. Maki ise, yumurtalıkları (östrojenin en çok üretildiği salgı bezleri) alınmış katılımcılarla yapılan araştırmaların, doktorların östrojen hormonu desteği önerdiği kadınların bu ilaçları almaya başlamalarından sonra bilişsel yeteneklerinde iyileşme görüldüğüne dikkat çekiyor. 

Öte yandan perimenopoz dönemindeki bütün kadınlar 'sisli beyin'den etkilenmiyor. 

Bunun başlıca nedeni her kadında östrojen hassasiyetinin farklı olması.

'Bilinç bulanıklığı' teriminin isim babası, İngiltere'de 19'uncu yüzyılın ortalarında bu kavramı bulan İngiliz fizikçi Edward Tilt. 

Tilt, bazı kadın hastalarının menopoz döneminden geçerken eve geri nasıl döneceğini bilemediğini ya da cüzdanını nerede bıraktığını hatırlayamadığını söylemesi üzerine, bu durumu 'bulanıklaşma' olarak nitelemişti. 

Ani ateş basmaları ve bellek

Öte yandan bazı uzmanlara göre östrojenin dışında başka etkenler de var.

ABD'deki Pittsburgh Üniversitesi'nden Psikiyatri Profesörü Rebecca Thurston, menopoza geçiş döneminde "kadınların yüzde 60'ına yakınının uyku sorunları yaşadığını, bunun da hafıza ile bağlantılı olduğunu" söylüyor.

Sadece uyku eksikliği değil, ani sıcak basmaları da hafızanın devrelerini değiştirebiliyor.

Kadınlar, vücutlarına dağılan ani sıcaklık hissi sonucu ciltte kızarıklık ve terleme yaşayabiliyor. Bazıları gecenin ortasında terleyip çarşaf ve pijamalarını değiştirmek zorunda kaldıklarını söylüyor. Yani ateş basması başlı başına bir sorun olduğu gibi, uykuya da etkisi var. 

Hafızayı etkileyen diğer faktörler, perimenopozda arttığı belirtilen duygu dalgalanmaları, anksiyete ve depresyon. 

Tabu 

Peki bu semptomlar böylesine yaygın olmalarına rağmen neden yeterince bilinmiyorlar.

Bazılarına göre menopozun hala birçok kültürde bir tabu konusu olması, farkındalığın gelişmesini engelliyor.

BBC'ye konuşan Wisconsin-Milwaukee Üniversitesi'ndeki Psikoloji Profesörü Karyn Frick, "Bu süreç kadınlar perimenopozda olduklarını dahi bilmeden uzun yıllar boyunca devam edebiliyor ve bu da sorunun bir parçası " yorumunu yapıyor.

Yorumlar (0)
25°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Temmuz 2021
İmsak 03:59
Güneş 05:47
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:34
Yatsı 22:14